Owoce dobre na serce i trawienie. Śliwomorela – ciekawe odmiany i uprawa

Wstęp

Jeśli szukasz drzewa owocowego, które połączy łatwość uprawy z wyjątkowymi walorami smakowymi, śliwomorela powinna znaleźć się na szczycie Twojej listy. Ta niezwykła hybryda śliwy i moreli to prawdziwa botaniczna perełka, która z roku na rok zdobywa coraz więcej zwolenników w polskich ogrodach. W przeciwieństwie do wielu tradycyjnych drzew owocowych, śliwomorela oferuje niepowtarzalny smak owoców, a przy tym wykazuje większą odporność na choroby i kaprysy naszej pogody.

W tym artykule odkryjesz, dlaczego warto posadzić śliwomorelę w swoim ogrodzie, jak o nią dbać przez cały rok i w jaki sposób najlepiej wykorzystać jej owoce. Dowiesz się też, które odmiany najlepiej sprawdzą się w polskich warunkach i jak uniknąć najczęstszych błędów w uprawie. To kompendium wiedzy dla każdego, kto chce cieszyć się tym wyjątkowym drzewem i jego smacznymi, pełnymi zdrowia owocami.

Najważniejsze fakty

• Wyjątkowy smak – owoce łączą słodycz moreli z kwaskową nutą śliwek, często z dodatkowym korzennym akcentem
• Łatwa uprawa – większość odmian jest bardziej odporna na choroby i mróz niż tradycyjne śliwy czy morele
• Bogactwo składników odżywczych – owoce zawierają witaminę C, beta-karoten, potas i błonnik, korzystnie wpływając na serce i trawienie
• Wszechstronne zastosowanie – od świeżych owoców przez przetwory po nalewki i dania wytrawne

Śliwomorela – wyjątkowa hybryda śliwy i moreli

Śliwomorela to prawdziwa botaniczna ciekawostka, która łączy w sobie najlepsze cechy swoich rodziców – śliwy i moreli. Ta niezwykła hybryda zyskuje coraz większą popularność w polskich ogrodach, głównie dzięki swoim wyjątkowym walorom smakowym i zdrowotnym. Choć w naszym kraju nadal jest stosunkowo mało znana, warto zwrócić na nią uwagę, gdyż oferuje niepowtarzalne doznania kulinarne i łatwą uprawę.

Pochodzenie i charakterystyka botaniczna

Śliwomorela (Prunus × dasycarpa) to naturalna lub hodowlana krzyżówka, która powstała ze skrzyżowania śliwy (Prunus domestica lub Prunus cerasifera) z morelą (Prunus armeniaca). W naturze takie hybrydy występują rzadko, ale dzięki pracy hodowców udało się uzyskać odmiany o stabilnych cechach i doskonałej jakości owoców.

Roślina ta charakteryzuje się:

• Wysokością 3-5 metrów
• Rozłożystą, luźną koroną
• Eliptycznymi, błyszczącymi liśćmi
• Wczesnym kwitnieniem (biało-różowe kwiaty)

Jak wyglądają owoce śliwomoreli?

Owoce śliwomoreli to prawdziwa uczta dla zmysłów. Łączą w sobie cechy obydwu gatunków rodzicielskich:

Smak owoców to harmonijne połączenie słodyczy moreli z lekko kwaskową nutą charakterystyczną dla śliwek, często z dodatkowym, korzennym akcentem. Pestka jest pojedyncza i stosunkowo łatwo oddziela się od miąższu, co ułatwia ich przetwarzanie.

Odkryj tajemnice udanych upraw, dowiedz się, co posadzić obok truskawek, by cieszyć się obfitym plonowaniem.

Wartości odżywcze i zdrowotne właściwości śliwomoreli

Śliwomorela to prawdziwa bomba odżywcza, która łączy w sobie najlepsze właściwości śliwy i moreli. Owoce te są nie tylko pyszne, ale przede wszystkim niezwykle bogate w składniki korzystne dla naszego zdrowia. Zawierają cały wachlarz witamin i minerałów, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Warto wiedzieć, że śliwomorele dostarczają:

• Witaminę C – wzmacniającą odporność
• Beta-karoten – ważny dla wzroku i skóry
• Witaminy z grupy B – wspierające układ nerwowy
• Potas – regulujący ciśnienie krwi
• Błonnik – usprawniający trawienie

Dlaczego śliwomorela jest dobra dla serca?

Regularne spożywanie śliwomoreli może przynieść znaczące korzyści dla układu sercowo-naczyniowego. Owoce te zawierają potas, który pomaga regulować ciśnienie krwi, oraz polifenole działające ochronnie na naczynia krwionośne.

Badania pokazują, że regularne spożywanie owoców bogatych w polifenole, takich jak śliwomorela, może zmniejszyć ryzyko chorób serca nawet o 30%.

Wpływ na układ trawienny i metabolizm

Śliwomorele to doskonały wybór dla osób dbających o prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Zawarty w nich błonnik pokarmowy działa jak miotełka, usprawniając perystaltykę jelit i zapobiegając zaparciom.

Co więcej, te niezwykłe owoce:

• Wspomagają rozwój korzystnej mikroflory jelitowej
• Regulują poziom cukru we krwi
• Przyspieszają metabolizm
• Są niskokaloryczne (tylko 45 kcal w 100g)

Dzięki zawartości enzymów trawiennych, śliwomorele ułatwiają przyswajanie składników odżywczych z innych pokarmów, co czyni je idealnym dodatkiem do różnych posiłków.

Poznaj innowacyjne metody, jak wykorzystać darmowe ogrzewanie szklarni, dzięki pomysłowym rozwiązaniom doświadczonych ogrodników.

Najciekawsze odmiany śliwomoreli do uprawy w Polsce

W Polsce coraz więcej miłośników ogrodnictwa odkrywa uroki uprawy śliwomoreli. Te niezwykłe hybrydy łączą w sobie odporność na nasze warunki klimatyczne z wyjątkowymi walorami smakowymi. Wśród wielu dostępnych odmian, szczególnie warto zwrócić uwagę na kilka, które najlepiej sprawdzają się w polskich ogrodach.

Dobierając odmianę do swojego ogrodu, warto wziąć pod uwagę:

• Odporność na mróz i choroby
• Termin dojrzewania owoców
• Wymagania glebowe
• Potrzebę zapylaczy

Flavor Delight – słodka klasyka

To jedna z najbardziej rozpoznawalnych odmian śliwomoreli na świecie, która zachwyca niezwykłą słodyczą owoców. ‘Flavor Delight’ tworzy średniej wielkości owoce o żółtopomarańczowej skórce z charakterystycznym czerwonym rumieńcem.

Drzewo tej odmiany jest wyjątkowo plenne, ale wymaga osłoniętego stanowiska, gdyż wczesne kwitnienie naraża je na uszkodzenia przez wiosenne przymrozki.

Spring Satin – odporna na mróz

Dla osób poszukujących odmiany szczególnie odpornej na trudne warunki, ‘Spring Satin’ będzie idealnym wyborem. Ta odmiana wyróżnia się nie tylko wytrzymałością na niskie temperatury, ale też wyjątkową zdrowotnością.

• Owoce: kuliste, ciemnofioletowe
• Miaższ: jasny, soczysty, słodko-kwaśny
• Zastosowanie: do bezpośredniego spożycia i przetworów

Dzięki swojej odporności, ‘Spring Satin’ doskonale radzi sobie nawet w regionach o krotszym lecie i większych wahaniach temperatur, co czyni ją szczególnie wartościową dla polskich ogrodników.

Zainspiruj się uprawą kalaminty mniejszej, która kwitnie do października i znajdzie zastosowanie w Twojej kuchni.

Wymagania uprawowe śliwomoreli

Śliwomorela to roślina, która nie jest szczególnie wymagająca, ale warto poznać jej preferencje, aby zapewnić jej optymalne warunki rozwoju. W przeciwieństwie do wielu innych drzew owocowych, te hybrydy wykazują się większą tolerancją na różne warunki glebowe i klimatyczne. Jednak znajomość ich potrzeb pozwoli uzyskać obfitsze plony i zdrowsze rośliny.

Kluczowe czynniki wpływające na powodzenie uprawy to:

• Dobór odpowiedniego stanowiska
• Właściwa struktura i odczyn gleby
• Ochrona przed wiosennymi przymrozkami
• Regularne, ale umiarkowane podlewanie

Idealne stanowisko i gleba

Śliwomorele najlepiej rosną w miejscach słonecznych i osłoniętych od wiatru. Warto wybrać dla nich stanowisko przy południowej ścianie budynku lub w sąsiedztwie innych drzew, które zapewnią naturalną ochronę przed zimnymi podmuchami. Minimum 6-8 godzin bezpośredniego nasłonecznienia dziennie gwarantuje prawidłowy rozwój owoców i ich wyrazisty smak.

Gleba dla śliwomoreli powinna być:

• Przepuszczalna, ale zatrzymująca wilgoć
• Żyzna, wzbogacona kompostem lub obornikiem
• O odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6,0-6,5)
• Unikać terenów podmokłych i zastoisk wody

W przypadku gleb zbyt ciężkich warto dodać piasek i materię organiczną, aby poprawić ich strukturę. Na glebach piaszczystych wskazane jest regularne wzbogacanie w próchnicę.

Sadzenie i pierwsza pielęgnacja

Najlepszym czasem na sadzenie śliwomoreli jest wczesna wiosna lub jesień. Wiosenne sadzenie pozwala roślinie dobrze ukorzenić się przed zimą, podczas gdy jesienne daje korzeniom czas na adaptację przed okresem wegetacyjnym.

Proces sadzenia krok po kroku:

1. Przygotuj dołek dwa razy szerszy niż bryła korzeniowa
2. Miejsce szczepienia powinno znajdować się 10-15 cm nad ziemią
3. Zachowaj odstęp 3-4 metry od innych drzew
4. Przed posadzeniem wzbogać glebę kompostem
5. Po posadzeniu obficie podlej
6. Wyściółkuj glebę korą lub słomą

W pierwszych latach szczególnie ważne jest regularne podlewanie, zwłaszcza w okresach suszy. Młode drzewka warto też zabezpieczyć na zimę agrowłókniną i kopczykiem wokół miejsca szczepienia, który rozgarniamy wiosną. Warto pamiętać, że pierwsze owoce pojawią się zwykle w 2-3 roku po posadzeniu.

Pielęgnacja śliwomoreli przez cały rok

Pielęgnacja śliwomoreli to proces, który wymaga uwagi przez wszystkie pory roku. Te niezwykłe hybrydy są stosunkowo łatwe w uprawie, ale odpowiednia opieka znacząco wpływa na jakość i obfitość owoców. W przeciwieństwie do wielu tradycyjnych drzew owocowych, śliwomorele wykazują większą odporność na choroby i szkodniki, co czyni je idealnym wyborem dla ogrodników preferujących ekologiczne metody uprawy.

Kluczowe zabiegi pielęgnacyjne obejmują:

• Regularne przycinanie formujące i sanitarne
• Odpowiednie nawożenie dostosowane do faz rozwoju
• Systematyczne podlewanie, szczególnie w okresach suszy
• Ochronę przed wiosennymi przymrozkami
• Zabiegi profilaktyczne przeciw chorobom

Podlewanie i nawożenie

Śliwomorele mają umiarkowane wymagania wodne, ale szczególnie wrażliwe są na niedobory wilgoci w dwóch kluczowych okresach: podczas kwitnienia i zawiązywania owoców. Młode drzewka wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w pierwszych 2-3 latach po posadzeniu. Starsze okazy są bardziej odporne na suszę, ale w okresie dojrzewania owoców warto je podlewać co 7-10 dni, szczególnie gdy brakuje naturalnych opadów.

Nawożenie śliwomoreli najlepiej przeprowadzać w trzech etapach:

1. Wczesna wiosna – nawozy azotowe wspierające wzrost wegetatywny
2. Początek kwitnienia – nawozy fosforowo-potasowe poprawiające kwitnienie i zawiązywanie owoców
3. Po zbiorach – nawozy potasowe przygotowujące roślinę do zimy

Dodatkowo warto jesienią zastosować kompost lub obornik, który poprawi strukturę gleby i dostarczy składników pokarmowych w formie łatwo przyswajalnej dla rośliny. Unikaj nadmiernego nawożenia azotem w drugiej połowie lata, gdyż może to opóźnić drewnienie pędów i zmniejszyć mrozoodporność.

Często popełniane błędy

Nawet doświadczeni ogrodnicy mogą popełniać błędy w uprawie śliwomoreli. Jednym z najczęstszych jest zbyt intensywne cięcie, które może prowadzić do nadmiernego wzrostu wegetatywnego kosztem owocowania. Śliwomorele najlepiej przycinać umiarkowanie, usuwając jedynie pędy chore, uszkodzone lub nadmiernie zagęszczające koronę.

Inne typowe błędy to:

• Sadzenie w miejscach narażonych na wiosenne przymrozki – kwiaty są wrażliwe na spadki temperatury
• Zbyt głębokie sadzenie – miejsce szczepienia powinno znajdować się nad powierzchnią gleby
• Nadmierne podlewanie – może prowadzić do gnicia korzeni
• Ignorowanie potrzeby zapylaczy – większość odmian wymaga obecności innych śliwomoreli lub śliw

Warto pamiętać, że zbyt obfite owocowanie w jednym roku może osłabić roślinę i prowadzić do przemienności owocowania. Dlatego w przypadku bardzo dużej liczby zawiązków warto przeprowadzić ich przerzedzenie, pozostawiając owoce w odstępach około 10 cm.

Zbiór i wykorzystanie owoców śliwomoreli

Zbiór owoców śliwomoreli to moment, na który każdy ogrodnik czeka z niecierpliwością. Te niezwykłe hybrydy dojrzewają w różnym czasie w zależności od odmiany – od połowy lipca do końca sierpnia. Właściwy termin zbioru ma kluczowe znaczenie dla smaku i możliwości przechowywania owoców. Śliwomorele najlepiej zbierać w pełni dojrzałe, gdy ich skórka osiągnie charakterystyczną dla danej odmiany barwę, a miąższ stanie się miękki i aromatyczny.

Owoce śliwomoreli znajdują wszechstronne zastosowanie:

• Do bezpośredniego spożycia jako zdrowa przekąska
• W sałatkach owocowych i deserach
• Jako baza do przetworów i nalewek
• W kuchni wytrawnej jako dodatek do mięs i serów

Kiedy i jak zbierać owoce?

Rozpoznanie optymalnego momentu zbioru śliwomoreli wymaga nieco wprawy i obserwacji. Owoce gotowe do zerwania powinny łatwo oddzielać się od gałązki przy delikatnym obrocie – jeśli wymagają silnego szarpnięcia, prawdopodobnie potrzebują jeszcze kilku dni. Skórka w pełni dojrzałych owoców nabiera intensywnego koloru charakterystycznego dla danej odmiany, a miąższ staje się lekko miękki pod naciskiem palców.

Praktyczne wskazówki dotyczące zbioru:

1. Zbieraj owoce w suche dni, najlepiej rano po obeschnięciu rosy
2. Używaj koszyków wyłożonych miękkim materiałem, aby nie uszkodzić owoców
3. Zrywaj delikatnie, aby nie pozostawić szypułek w owocach
4. Nie myj owoców przed przechowywaniem – wilgoć przyspiesza psucie
5. Sortuj owoce od razu po zbiorze, oddzielając uszkodzone

Pamiętaj, że śliwomorele zebrane nieco wcześniej i pozostawione w temperaturze pokojowej dojrzeją w ciągu 2-3 dni, zachowując pełnię smaku.

Przetwory i zastosowanie kulinarne

Śliwomorele to prawdziwy skarb kulinarny, który pozwala tworzyć niezwykłe przetwory o wyjątkowym, wielowymiarowym smaku. Ich słodko-kwaskowy profil smakowy z nutą korzenną sprawia, że są idealne zarówno do słodkich konfitur, jak i wytrawnych dodatków. W przeciwieństwie do tradycyjnych śliwek czy moreli, przetwory z śliwomoreli zachwycają niepowtarzalnym aromatem.

Najpopularniejsze sposoby wykorzystania śliwomoreli w kuchni:

• Dżemy i konfitury – dzięki wysokiej zawartości pektyn owoce świetnie się żelują
• Kompoty – zachowują więcej wartości odżywczych niż owoce surowe
• Soki i nektary – można łączyć z innymi owocami dla wzbogacenia smaku
• Suszone owoce – zdrowa alternatywa dla słodyczy
• Nalewki i wina owocowe – rozwijają głębię aromatu po kilku miesiącach leżakowania

W kuchni wytrawnej śliwomorele sprawdzają się doskonale jako:

• Dodatek do pieczonej kaczki lub wieprzowiny
• Składnik chutney’ów do serów pleśniowych
• Baza do sosów do grillowanych mięs
• Nadzienie do drobiu

Przechowywanie świeżych owoców najlepiej przeprowadzać w lodówce, gdzie zachowają świeżość przez 3-5 dni. Do dłuższego przechowywania idealnie nadają się mrożonki – owoce pozbawione pestek można mrozić nawet przez 12 miesięcy bez utraty walorów smakowych.

Choroby i szkodniki atakujące śliwomorelę

Choć śliwomorele są bardziej odporne niż tradycyjne śliwy czy morele, nie są całkowicie wolne od zagrożeń. Najczęstsze problemy to choroby grzybowe, które rozwijają się przy dużej wilgotności i słabej cyrkulacji powietrza. Wśród nich szczególnie uciążliwa jest monilioza (brunatna zgnilizna drzew pestkowych), objawiająca się brunatnieniem i zamieraniem kwiatów, a później gniciem owoców.

Inne częste patogeny to:

• Dziurkowatość liści – powoduje charakterystyczne dziurki w blaszce liściowej
• Rak bakteryjny – prowadzi do zamierania pędów i wycieków gumy
• Szara pleśń – atakuje szczególnie w chłodne, wilgotne lata

Profilaktyka i ekologiczne metody zwalczania

Kluczem do zdrowych śliwomoreli jest działanie profilaktyczne. Warto zacząć od wyboru odmian odpornych i zapewnienia roślinom optymalnych warunków. Regularne cięcie prześwietlające koronę poprawia wentylację i ogranicza rozwój chorób grzybowych.

Warto pamiętać, że zdrowa gleba to podstawa – regularne nawożenie kompostem i ściółkowanie wzmacnia naturalną odporność roślin. W przypadku wystąpienia szkodników, pierwszym krokiem powinno być mechaniczne usuwanie (np. strząsanie) i tylko w ostateczności sięganie po preparaty roślinne.

Śliwomorela w ekologicznym ogrodzie

Śliwomorela to idealny kandydat do ogrodu ekologicznego, gdzie minimalizuje się stosowanie chemii. Jej naturalna odporność i małe wymagania sprawiają, że może być uprawiana niemal bez interwencji. W przeciwieństwie do wielu tradycyjnych drzew owocowych, śliwomorele rzadko wymagają intensywnych oprysków, co korzystnie wpływa na bioróżnorodność ogrodu.

Jak wkomponować śliwomorelę w ekosystem ogrodu:

• Sadzenie w sąsiedztwie roślin miododajnych przyciągających zapylacze
• Tworzenie wielogatunkowych grup z innymi drzewami owocowymi
• Stosowanie naturalnych nawozów (kompost, biohumus)
• Ściółkowanie organiczne poprawiające życie gleby

Śliwomorele świetnie sprawdzają się w permakulturowych założeniach ogrodowych. Ich wczesne kwitnienie dostarcza pożytku pszczołom, gdy inne rośliny dopiero zaczynają wegetację. Owoce są chętnie zjadane przez ptaki, co wprowadza naturalną równowagę w ekosystemie ogrodu. Warto pamiętać, że w ekologicznej uprawie szczególnie ważny jest dobór odmian odpornych i dostosowanych do lokalnych warunków klimatycznych.

Znaczenie dla bioróżnorodności

Śliwomorela to prawdziwy skarb dla ekosystemu ogrodu, który w przeciwieństwie do wielu tradycyjnych drzew owocowych, nie wymaga intensywnych zabiegów chemicznych. Jej uprawa wpisuje się w trend ogrodnictwa ekologicznego, gdzie priorytetem jest zachowanie równowagi biologicznej. Wczesne kwitnienie tych drzew dostarcza cennego pożytku pszczołom i innym zapylaczom, często w okresie gdy inne rośliny dopiero rozpoczynają wegetację.

Co więcej, śliwomorele stanowią ważne ogniwo w łańcuchu pokarmowym – ich owoce chętnie zjadają ptaki, a liście służą jako schronienie dla pożytecznych owadów. Warto zauważyć, że odmiany śliwomoreli o różnym terminie dojrzewania mogą zapewniać pokarm przez dłuższy okres, co jest szczególnie cenne w ogrodach przyjaznych zwierzętom. Dzięki swojej naturalnej odporności na choroby, te hybrydy minimalizują potrzebę stosowania środków ochrony roślin, co pozytywnie wpływa na cały ekosystem.

Perspektywy uprawy w Polsce

W Polsce śliwomorele mają znaczący potencjał uprawowy, szczególnie w cieplejszych regionach kraju. Nowe odmiany, takie jak ‘Spring Satin’ czy ‘Flavor King’, wykazują coraz lepszą adaptację do naszych warunków klimatycznych. W przeciwieństwie do bardziej wymagających moreli, wiele współczesnych krzyżówek śliwomoreli dobrze znosi typowe dla Polski wahania temperatur i krótsze lato.

Coraz więcej szkółek w kraju oferuje sadzonki śliwomoreli, co świadczy o rosnącym zainteresowaniu tym gatunkiem. Szczególnie obiecujące są perspektywy uprawy amatorskiej w ogrodach przydomowych, gdzie te drzewa mogą pełnić zarówno funkcję użytkową, jak i dekoracyjną. Warto zwrócić uwagę, że w rejonach o chłodniejszym klimacie warto wybierać stanowiska osłonięte i stosować ochronę kwiatów przed wiosennymi przymrozkami, co znacznie zwiększa szanse na obfite plony.

Wnioski

Śliwomorela to prawdziwa botaniczna perełka, która łączy w sobie najlepsze cechy śliwy i moreli. Jej uprawa w Polsce jest możliwa, a nawet coraz bardziej popularna, szczególnie dzięki nowym, odporniejszym odmianom. Te niezwykłe drzewa owocowe oferują nie tylko wyjątkowy smak owoców, ale też stosunkowo łatwą pielęgnację i dużą odporność na choroby.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że śliwomorele to rośliny przyjazne środowisku, które doskonale wpisują się w ekologiczne trendy ogrodnictwa. Ich wczesne kwitnienie wspiera populacje zapylaczy, a owoce stanowią cenny pokarm dla ptaków. Dzięki naturalnej odporności na większość chorób, uprawa tych drzew wymaga minimalnej interwencji chemicznej.

Owoce śliwomoreli to prawdziwa bomba witaminowa, która może znacząco wzbogacić naszą dietę. Ich unikalny smak i wszechstronne zastosowanie kulinarne sprawiają, że warto znaleźć dla nich miejsce w każdym ogrodzie. Przy odrobinie uwagi i znajomości podstawowych wymagań, nawet początkujący ogrodnik może cieszyć się obfitymi plonami tych niezwykłych hybryd.

Najczęściej zadawane pytania

Czy śliwomorela jest samopylna?
Większość odmian śliwomoreli wymaga zapylacza w postaci innej odmiany śliwomoreli lub śliwy. Tylko nieliczne odmiany są częściowo samopłodne, ale nawet w ich przypadku obecność zapylacza zwiększa plonowanie.

Kiedy zbierać owoce śliwomoreli?
Optymalny termin zbioru zależy od odmiany, ale zwykle przypada między połową lipca a końcem sierpnia. Owoce są gotowe do zbioru, gdy łatwo oddzielają się od gałązki i mają charakterystyczną dla odmiany barwę.

Jak zabezpieczyć śliwomorelę na zimę?
Młode drzewka warto okryć agrowłókniną i usypać kopczyk wokół pnia. W przypadku starszych roślin najważniejsze jest zabezpieczenie miejsca szczepienia, które jest najbardziej wrażliwe na mróz.

Czy śliwomorele nadają się do uprawy w chłodniejszych regionach Polski?
Tak, pod warunkiem wyboru odmian odpornych na mróz takich jak Spring Satin i zapewnienia im osłoniętego stanowiska. W chłodniejszych rejonach warto szczególnie chronić kwiaty przed wiosennymi przymrozkami.

Jakie są najlepsze odmiany śliwomoreli do amatorskiej uprawy?
Dla początkujących ogrodników polecane są odmiany Flavor Delight o wyjątkowo słodkich owocach oraz Spring Satin wyróżniająca się dużą mrozoodpornością i zdrowotnością.